Beyləqan rayonunda pambıq əkən fermerlər “P-Aqro” MMC-nin onlara borcunu ödəmədiyini bildirir. Məhsullarını şirkətin filialına təhvil verən sahibkarlar artıq 3 aydan çoxdur ki, pullarını ala bilmirlər. Müqaviləyə görə, məhsulun ödənişi 5–10 gün ərzində həyata keçirilməlidir. Lakin “P-Aqro” MMC 100 gündən artıqdır borcunu ödəmək istəmir.
Heftelik.az xəbər verir ki, şirkətin maliyyə şöbəsinin müdiri Eldəniz AzFakt.com-a açıqlamasında bildirib ki, satışlar dayanıb və borcların ödəniləcəyi tarix məlum deyil.
O həmçinin əlavə edib ki, şirkət direktoru Azər Əlizadənin harada olduğunu da bilmir. Filial rəhbərliyi fermerlərin Azər Əlizadə ilə əlaqə saxlama cəhdlərinin nəticəsiz qaldığını təsdiqləyib. Bəzi məlumatlara görə, Azər Əlizadə pulları bilinməyən hesaba köçürərək ölkəni tərk edib. Qeyd edək ki, bu iddiaların doğruluğu hələ təsdiqlənməyib. Əgər borc həqiqətən mənimsənilibsə, maliyyə şöbəsinin müdiri bundan xəbərdar olmalıdır, çünki əməliyyatlar onun iştirakı olmadan həyata keçirilə bilməz.
Son aylarda “P-Aqro” MMC ətrafında yaranmış vəziyyət ölkədə pambıqçılıq sahəsində mövcud olan sistemli problemləri bir daha üzə çıxarır. Beyləqan rayonundan başlayan şikayətlər tək bir filialın fəaliyyəti ilə məhdudlaşmır; müxtəlif bölgələrdə eyni şirkətlə əməkdaşlıq edən fermerlərin oxşar çətinliklərlə üzləşdiyi görünür. Müqavilə öhdəliklərinə əsasən məhsul təhvil verildikdən sonra 5–10 gün ərzində ödəniş edilməli olduğu halda, aylarla gecikən borclar fermerləri ciddi maliyyə böhranı qarşısında qoyub. Şirkətin Beyləqan filialının rəhbəri Azər Əlizadə fermerlərə hər gün bir bəhanə gətirərək vaxtı uzadır.
Bu gecikmələr təkcə fərdi təsərrüfatların deyil, bütövlükdə regionlarda kənd təsərrüfatı dövriyyəsinin dayanmasına səbəb olur. Fermerlərin əsas narazılığı yalnız pulun gecikdirilməsi ilə bağlı deyil, eyni zamanda şirkətlə ünsiyyətin faktiki olaraq mümkünsüz hala gəlməsidir. Filial səviyyəsində müraciətlər cavabsız qalır, rəhbərliklə əlaqə yaratmaq cəhdləri nəticəsiz olur. Bu isə məsuliyyətin kim tərəfindən daşındığı sualını gündəmə gətirir.
Şirkət iri struktur kimi təqdim olunsa da, filialların verdiyi açıqlamalar göstərir ki, qərarvermə mərkəzi ilə yerlər arasında ciddi idarəetmə boşluğu mövcuddur. Rəhbərin ölkədə olub-olmaması ilə bağlı yayılan ziddiyyətli məlumatlar da şəffaflığın aşağı səviyyədə olduğunu göstərir və bu, fermerlərin etimadını daha da zəiflədir.
Mediada yayılan rəsmi açıqlamalarla fermerlərin real vəziyyəti arasında ciddi uyğunsuzluq diqqət çəkir. Şirkət borcların ödəniləcəyini və rəhbərliyin işinin başında olduğunu bildirir, lakin yerlərdə fermerlərin gündəlik həyatı bu vədlərin hələlik kağız üzərində qaldığını göstərir. Kənd təsərrüfatı mövsümi sahə olduğundan, gecikən ödənişlər növbəti əkin dövrünə birbaşa təsir edir. Fermer toxum, gübrə, yanacaq və əməkhaqqı xərclərini ödəyə bilmədikdə, nəticədə istehsal azalır və bu da pambıqçılıq kimi strateji sahənin davamlılığına zərbə vurur.
Bu hadisə eyni zamanda dövlət nəzarəti və aqrar sahədə müqavilə münasibətlərinin icrası məsələsini gündəmə gətirir. Pambıqçılıq sektoru uzun illərdir dövlət dəstəyi alan sahələrdən biridir və iri şirkətlər fermerlərlə faktiki olaraq alternativsiz əməkdaşlıq şəraitində çalışır. Belə mühitdə ödənişlərin gecikdirilməsi fermer üçün sadəcə kommersiya riski deyil, sosial problemdir. Məsələ yalnız bir şirkətin reputasiyası ilə bitmir; aqrar siyasətin icra mexanizmlərinə və nəzarət mexanizmlərinin effektivliyinə dair suallar yaradır.
Nəticə etibarilə, “P-Aqro” MMC ətrafında formalaşan vəziyyət göstərir ki, aqrar sahədə dayanıqlı inkişaf təkcə istehsal həcmləri ilə ölçülməməlidir. Şəffaf idarəetmə, vaxtında ödəniş, məsuliyyətli kommunikasiya və fermerlərin hüquqlarının real təminatı olmadan bu sahədə etimadı qorumaq mümkün deyil. Əgər mövcud problemlər operativ və açıq şəkildə həll olunmazsa, bu cür hallar gələcəkdə həm fermerlərin pambıqçılıqdan uzaqlaşmasına, həm də bütövlükdə kənd təsərrüfatında ciddi geriləməyə səbəb ola bilər.