“A-Qroup Sığorta Şirkəti” ASC-nin bu ilin ikinci yarısında ən diqqətçəkən göstəricisi sığorta ödənişlərinin 23,8% artmasıdır. 2025-ci ilin ilk yarısında 5,37 milyon manat olan ödənişlər 2026-cı ilin eyni dövründə 6,65 milyon manata yüksəlib. Eyni vaxtda hesablanmış sığorta haqları təxminən 1% azalaraq 9,05 milyon manata düşüb.
Bu iki göstəricinin əks istiqamətdə hərəkəti şirkətin sığorta fəaliyyətinə ciddi təzyiq yaradır. Nəticədə ümumi zərərlilik əmsalı 97,58%-dən 99,92%-ə yüksəlib. Yəni şirkət topladığı hər 100 manat sığorta haqqının təxminən 99,92 manatını sığorta ödənişlərinə yönəldib. Bu, sığortaçının əsas fəaliyyətinin demək olar ki, özünü maliyyələşdirmə sərhədinə çatdığını göstərir.
Şirkət investisiya və digər gəlirlər hesabına hələ də 458,7 min manat xalis mənfəət əldə edib. Lakin əsas sığorta fəaliyyətinin gəlirlilik marjası son dərəcə zəifdir.
Tibbi sığortada risk daha qabarıqdır
“A-Qroup”un əsas fəaliyyət istiqaməti tibbi sığortadır və problemin əsas mənbəyi də məhz bu seqmentdir. 2026-cı ilin ilk yarısında tibbi sığorta üzrə hesablanmış haqlar 7,66 milyon manatdan 7,27 milyon manata düşüb. Buna qarşılıq ödənişlər 5,02 milyon manatdan 6,28 milyon manata yüksəlib. Nəticədə tibbi sığortada zərərlilik 93,46%-dən 95,55%-ə qalxıb.
Bu, şirkət üçün xüsusilə əhəmiyyətlidir. Çünki ümumi sığorta portfelində tibbi sığortanın çəkisi yüksəkdir. Deməli, tibbi sığortada həm yığımların azalması, həm də ödənişlərin artması şirkətin ümumi maliyyə nəticəsinə birbaşa təsir edir.
Digər məhsullarda vəziyyət daha da problemli görünür. Avtonəqliyyat vasitələrinin sığortasında zərərlilik 120,16%-dən 139,56%-ə, əmlakın yanğından və digər risklərdən sığortasında isə 86,25%-dən 104,84%-ə yüksəlib. Ümumilikdə əmlak sığortasında zərərlilik 135% təşkil edib.
Bu göstəricilər o deməkdir ki, bəzi sığorta növlərində şirkət topladığı hər 1 manat mükafat qarşılığında 1 manatdan artıq ödəniş yükü daşıyır.
Kapital mövqeyi də zəifləyib
İyunun sonuna şirkətin balans üzrə ümumi kapitalı 13,987 milyon manat olub. Bunun 10,005 milyon manatı nizamnamə kapitalı, 3,473 milyon manatı yenidən qiymətləndirmə ehtiyatı, 508,7 min manatı isə bölüşdürülməmiş mənfəət olub. Şirkətin öhdəlikləri 14,4 milyon manat təşkil edib.
Bununla yanaşı, sığortaçının tənzimləyici baxımdan daha mühüm göstəricisi olan məcmu kapitalı 9,48 milyon manat təşkil edib. Bu, bir il əvvəllə müqayisədə 316,8 min manat və ya 3,2% azalma deməkdir. Kapital buferi də 4,79 milyon manatdan 4,48 milyon manata enib.
Burada balans kapitalı ilə məcmu kapitalı qarışdırmaq olmaz: hesabatdakı 13,987 milyon manat şirkətin balans üzrə kapitalını, 9,48 milyon manat isə prudensial/tənzimləyici baxımdan məcmu kapitalını ifadə edir.
Kapital buferinin azalması xüsusilə diqqət tələb edir. Çünki sığorta ödənişlərinin artdığı və zərərliliyin yüksəldiyi şəraitdə kapitalın risklərə qarşı “yastıq” funksiyası zəifləyir.
İnvestisiya fəaliyyəti şirkəti hələlik dəstəkləyir
Hesabatın müsbət tərəflərindən biri investisiya portfelinin böyüməsidir. “A-Qroup”un investisiya portfeli illik müqayisədə 9,1% artaraq 19,69 milyon manata çatıb. Depozitlərin həcmi 6,42 milyon manatdan 7,96 milyon manata, qeyri-dövlət istiqrazlarına investisiyalar isə 500 min manatdan 2,11 milyon manata yüksəlib.
Eyni zamanda dövlət istiqrazlarına yatırımlar 7,19 milyon manatdan 5,81 milyon manata enib. Bu struktur dəyişikliyi investisiya portfelinin gəlirliliyini artırmaq məqsədi daşıya bilər, lakin qeyri-dövlət istiqrazlarının çəkisinin artması müəyyən əlavə kredit və likvidlik riski də yaradır.
Hesabat dövründə investisiya gəlirinin 537,4 min manat olması da şirkətin xalis mənfəətinin formalaşmasında mühüm rol oynayıb. Bu gəlir illik müqayisədə 154,1 min manat artıb.
Əsas risklər
Beləliklə, 2026-cı ilin I yarısında “A-Qroup” üçün əsas risklər bunlardır:
– Zərərliliyin kritik həddə yaxınlaşması.
99,92%-lik ümumi zərərlilik artıq çox yüksək göstəricidir. Əməliyyat xərcləri də nəzərə alındıqda əsas sığorta fəaliyyətinin rentabelliyi daha da zəifləyir.
– Tibbi sığortada ödəniş təzyiqi.
Şirkətin əsas portfelində haqlar azalarkən ödənişlərin 25%-ə yaxın artması ciddi riskdir.
– Mənfəətin 65,3% azalması.
Şirkət hələ mənfəətdədir, lakin mənfəət ehtiyatı əhəmiyyətli dərəcədə zəifləyib.
– Kapital buferinin azalması.
Məcmu kapitalın 3,2%, kapital buferinin isə 4,79 milyon manatdan 4,48 milyon manata düşməsi risklərin artdığı şəraitdə diqqət tələb edir.
– Sığorta haqlarının azalması.
2026-cı ilin ilk yarısında hesablanmış sığorta haqları 1% azalıb. May ayının yekununda da şirkətin yığımları illik müqayisədə 4,3% aşağı idi.
– İnvestisiya gəlirlərindən asılılığın artması.
Əsas sığorta fəaliyyətinin marjası sıxıldıqca investisiya gəlirləri mənfəətin qorunmasında daha mühüm rol oynayır. Bu isə bazar və faiz risklərini ön plana çıxarır.
Beləliklə, “A-Qroup Sığorta”nın 2026-cı ilin ilk yarısının nəticəsini “mənfəətli, lakin risklərin artdığı dövr” kimi qiymətləndirmək daha doğru olar. Şirkət 458,7 min manat xalis mənfəət əldə edib və investisiya portfelini böyüdüb. Lakin əsas sığorta biznesində vəziyyət xeyli pisləşib: yığımlar azalır, ödənişlər sürətlə artır, zərərlilik 100%-ə yaxınlaşır, məcmu kapital və kapital buferi isə aşağı düşür.
Ən ciddi məqam budur ki, şirkətin mənfəətini qoruyan əsas amil hazırda sığorta əməliyyatlarının özündən çox, investisiya və digər gəlirlərdir. Əgər ilin ikinci yarısında tibbi sığorta üzrə ödənişlərin artımı davam edər və sığorta haqları bərpa olunmazsa, bu, 2026-cı ilin yekun maliyyə nəticəsinə və kapital mövqeyinə əlavə təzyiq yarada bilər.
Digər tərəfdən, “A-Qroup”un 2025-ci ili 981 min manat xalis mənfəətlə başa vurması və ilin əvvəlində 30,44 milyon manat aktivə, 14,459 milyon manat balans kapitalına malik olması şirkətin maliyyə bazasının əvvəlki dövrdə kifayət qədər güclü olduğunu göstərir.
Yəni 2026-cı ilin ilk yarısında əsas problem “A-Qroup”un zərərə düşməsi deyil, mənfəət marjasının sürətlə sıxılması və sığorta portfelinin zərərliliyinin təhlükəli həddə yaxınlaşmasıdır.