Unibankda kredit riskləri

22 İyul 2026, 12:38

Unibank 2026-cı ilin ikinci rübünü aktivlərin, kapitalın və gəlirlərin artımı ilə başa vurub. Bankın açıqladığı göstəricilər göstərir ki, biznes həcmi genişlənməkdə davam edir, beynəlxalq maliyyə institutlarından cəlb olunan resurslar artır, kapital mövqeyi isə ötən illə müqayisədə daha da möhkəmlənib. Bununla yanaşı, sürətlə böyüyən kredit portfelinin keyfiyyətinin qorunması, faiz marjasının saxlanılması və əməliyyat xərclərinin idarə olunması bank üçün qarşıdakı dövrdə əsas çağırışlardan biri olacaq.

Bankın açıqladığı məlumata əsasən, 2026-cı ilin ilk altı ayı ərzində məcmu gəlirlər 215 milyon manata yaxınlaşıb. Bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə təxminən 37 milyon manat çoxdur. Əməliyyat mənfəəti 28,6 milyon manatdan artıq, xalis mənfəət isə 17,2 milyon manat təşkil edib.

Mənfəətin artması göstərir ki, bank həm kreditləşmənin genişlənməsindən, həm də faiz və komissiya gəlirlərinin yüksəlməsindən faydalanmağı bacarıb. Son illər Unibank rəqəmsal bankçılıq və pərakəndə kredit bazarında mövqeyini gücləndirdiyindən müştəri bazasının genişlənməsi maliyyə nəticələrinə də müsbət təsir göstərir.

Lakin xalis mənfəətin əməliyyat mənfəətindən xeyli aşağı olması onu göstərir ki, bankın vergi, ehtiyat ayırmaları və digər xərcləri gəlirlərin müəyyən hissəsini neytrallaşdırır. Bu isə gələcəkdə xərclərin optimallaşdırılmasını vacib edən amillərdən biridir.

Hesabat dövründə Unibankın aktivləri 499 milyon manat artaraq 2,3 milyard manatı ötüb. Bu, Azərbaycan bank sektoru üçün kifayət qədər yüksək artım tempidir.

Aktivlərin böyüməsi adətən kredit portfelinin genişlənməsi, qiymətli kağızlara investisiyalar və likvid vəsaitlərin artması hesabına baş verir. Aktivlərin sürətlə böyüməsi bankın bazarda daha fəal iştirak etdiyini göstərsə də, bu dinamika kredit risklərinin də paralel artması ehtimalını yüksəldir.

Bank sektorunda təcrübə göstərir ki, aktivlərin çox sürətli artdığı dövrlərdə kreditlərin keyfiyyətinə nəzarət daha da gücləndirilməlidir. Əks halda sonrakı illərdə problemli kreditlərin artması ehtimalı yüksələ bilər.

Unibankın açıqladığı məlumata görə, bankın məcmu kapitalı son bir ildə 32 faiz artaraq 254 milyon manata yaxınlaşıb. Kapital adekvatlığı əmsalı isə 30 iyun 2026-cı il tarixinə 14,57 faiz təşkil edib.

Bu göstərici Azərbaycan Mərkəzi Bankının prudensial tələblərini üstələyir və bankın mümkün riskləri qarşılamaq üçün kifayət qədər kapital ehtiyatına malik olduğunu göstərir.

Kapitalın artması həm də bankın gələcəkdə kredit portfelini daha da genişləndirmək imkanlarını artırır. Güclü kapital bazası investorlar və beynəlxalq maliyyə institutları üçün də mühüm etibarlılıq göstəricilərindən hesab olunur.

Xarici maliyyələşmə imkanları

Unibank son bir il ərzində beynəlxalq maliyyə qurumlarından 177,5 milyon manata yaxın maliyyə vəsaiti cəlb etdiyini açıqlayıb. Bu vəsaitlərin real sektorun maliyyələşdirilməsi və sahibkarlığın dəstəklənməsinə yönəldilməsi planlaşdırılır.

Bu, bank üçün mühüm üstünlükdür. Xarici maliyyələşmə daxili depozit bazarından asılılığı müəyyən qədər azaldır və uzunmüddətli kreditlərin verilməsi üçün əlavə imkan yaradır.

Digər tərəfdən, beynəlxalq borclanmaların artması valyuta riski və xarici faiz dərəcələrinin dəyişməsi riskini də gündəmə gətirir. Qlobal maliyyə bazarlarında faizlərin yüksək qalması belə resursların maya dəyərinə təsir göstərə bilər.

Rəqəmsal strategiya

Unibank son illərdə öz inkişaf modelini əsasən rəqəmsal bankçılıq üzərində qurub. Mobil xidmətlərin genişlənməsi, məsafədən kreditləşmə və onlayn məhsullar bankın əməliyyatlarının əhəmiyyətli hissəsini təşkil edir.

Bu model bankın xidmət xərclərini azaltmaqla yanaşı, müştəri bazasını da sürətlə genişləndirir. Məhz rəqəmsal platformaların inkişafı Unibankın pərakəndə bankçılıqda mövqeyini gücləndirən əsas amillərdən biri hesab olunur.

Lakin rəqəmsal bankçılığın inkişafı kibertəhlükəsizlik, informasiya sistemlərinin dayanıqlığı və texnoloji investisiyaların davamlı maliyyələşdirilməsi kimi yeni riskləri də artırır.

Unibank üçün əsas risklər

Müsbət nəticələrə baxmayaraq, bank üçün diqqətdə saxlanmalı olan bir neçə mühüm risk mövcuddur.

Birinci risk kredit portfelinin yüksək artım tempidir. Kreditləşmənin sürətlə genişlənməsi iqtisadi aktivliyin zəiflədiyi dövrlərdə problemli kreditlərin artmasına səbəb ola bilər.

İkinci risk faiz marjasıdır. Əgər depozitlər üzrə faizlər yüksəlməyə davam etsə, kredit faizlərinin eyni sürətlə artırılması mümkün olmaya bilər. Bu isə bankın faiz gəlirliliyinə mənfi təsir göstərə bilər.

Üçüncü risk əməliyyat xərcləridir. Rəqəmsal transformasiya uzunmüddətli dövrdə qənaət yaratsa da, qısamüddətli mərhələdə texnologiyalara və informasiya sistemlərinə böyük investisiyalar tələb edir.

Dördüncü risk beynəlxalq maliyyələşmədən asılılığın artmasıdır. Xarici maliyyə bazarlarında qeyri-müəyyənlik və valyuta məzənnələrində dəyişikliklər bankın maliyyə nəticələrinə təsir edə bilər.