AFB Bank 2026-cı ilin ilk yarısı üzrə maliyyə nəticələrini açıqlayıb. Hesabat bankın fəaliyyətində ziddiyyətli mənzərəni ortaya qoyur. Bir tərəfdən aktivlər, kredit portfeli və depozit bazası sürətlə böyüyüb, kapital adekvatlığı normativlərdən yüksək səviyyədə qalıb. Digər tərəfdən isə faiz xərclərinin, əməliyyat xərclərinin və ehtiyat ayırmalarının artması nəticəsində bankın xalis mənfəəti ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə kəskin azalıb.
30 iyun 2026-cı il tarixinə AFB Bankın cəmi aktivləri 536,9 milyon manata çatıb. İlin əvvəlində bu göstərici 423 milyon manat idi. Beləliklə, altı ay ərzində aktivlər 113,9 milyon manat və ya təxminən 27 faiz artıb.
Artımın əsas mənbəyi kredit portfelinin genişlənməsi olub. Müştərilərə verilmiş kreditlərin həcmi 292,5 milyon manatdan 394,4 milyon manata yüksəlib. Xalis kredit portfeli isə 279,6 milyon manatdan 380,6 milyon manata çatıb.
Portfel strukturunda ən yüksək dinamika biznes kreditlərində müşahidə olunur. Biznes kreditləri 158,9 milyon manatdan 236,9 milyon manata yüksələrək bankın korporativ seqmentdə daha fəal kredit siyasəti həyata keçirdiyini göstərir. İstehlak kreditləri 88,5 milyon manata qədər artsa da, daşınmaz əmlak kreditləri demək olar ki, dəyişməyib.
Bankın öhdəliklərində ən böyük artım depozitlər hesabına formalaşıb. Müştəri depozitləri altı ay ərzində 226,4 milyon manatdan 342,3 milyon manata yüksəlib. Artım 115,9 milyon manat təşkil edib.
Diqqət çəkən məqam fiziki şəxslərin depozitlərinin 114,2 milyon manatdan 219 milyon manata yüksəlməsidir. Bu, bankın əmanət bazasında pərakəndə müştərilərin rolunun əhəmiyyətli dərəcədə artdığını göstərir. Hüquqi şəxslərin depozitləri isə cüzi artaraq 123,2 milyon manata çatıb.
Pul vəsaitlərinin hərəkəti hesabatı da bunu təsdiqləyir. Hesabat dövründə müştəri depozitləri və cari hesablar üzrə xalis daxilolmalar 115,9 milyon manat təşkil edib. Eyni zamanda kredit portfelinin genişləndirilməsinə 105,8 milyon manat yönəldilib.
Gəlirlər artsa da, mənfəət kəskin azalıb
Bankın faiz gəlirləri 24,2 milyon manata yüksələrək ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə iki dəfədən çox artıb. Bu artım əsasən kredit portfelinin böyüməsi hesabına formalaşıb. Müştərilərə verilmiş kreditlərdən əldə olunan faiz gəlirləri 21,4 milyon manat olub.
Lakin faiz gəlirlərinin artımı faiz xərclərinin yüksəlməsi fonunda tam effekt verməyib. Faiz xərcləri 3,24 milyon manatdan 12,04 milyon manata çatıb. Depozitlər üzrə ödənilən faizlər 9,59 milyon manat təşkil edib ki, bu da bankın resurs bazasının bahalaşdığını göstərir.
Nəticədə xalis faiz gəliri 12,16 milyon manata yüksəlsə də, qeyri-faiz xərclərinin sürətli artımı gəlirliliyə ciddi təsir göstərib. Əməkhaqqı xərcləri 8,5 milyon manata, ümumi və inzibati xərclər isə 2,97 milyon manata çatıb. Ümumi qeyri-faiz xərcləri 16,6 milyon manat olub.
Bunun nəticəsində bankın vergidən əvvəlki və xalis mənfəəti cəmi 237 min manat təşkil edib. Müqayisə üçün qeyd edək ki, ötən ilin eyni dövründə xalis mənfəət 2,72 milyon manat idi. Başqa sözlə, bankın mənfəəti bir il ərzində təxminən 91 faiz azalıb.
Bankın kapitalı azalıb
Mənfəətin azalması kapital göstəricilərinə də təsir edib. Bankın ümumi kapitalı 77,7 milyon manatdan 75,5 milyon manata enib. Bölüşdürülməmiş mənfəət 4,53 milyon manatdan 1,51 milyon manata düşüb. Bununla yanaşı, ümumi ehtiyatlar 3,59 milyon manata yüksəlib.
Bununla belə, kapital adekvatlığı göstəriciləri təhlükəsiz səviyyədə qalır. I dərəcəli kapitalın adekvatlıq əmsalı 16,01 faiz, məcmu kapitalın adekvatlıq əmsalı isə 16,90 faiz təşkil edir. Leverec əmsalı 14,80 faizdir. Hər üç göstərici Mərkəzi Bankın minimum tələblərindən əhəmiyyətli dərəcədə yüksəkdir.
Risk çəkili aktivlərin 349,9 milyon manatı 100 faiz risk qrupuna daxildir. Bu isə bankın əsas risk mənbəyinin kredit portfeli olduğunu göstərir.
Likvidlik və valyuta riski
Likvidlik hesabatı göstərir ki, bəzi qısamüddətli intervallarda likvidlik boşluğu yaransa da, müxtəlif müddətlər üzrə aktiv və öhdəliklərin bölgüsü hesabına bu risk kompensasiya olunur. Ən böyük mənfi fərq 1–2 il seqmentində formalaşıb.
Valyuta riski isə kifayət qədər məhdud görünür. Bankın aktiv və öhdəliklərinin əsas hissəsi manatladır. Açıq valyuta mövqeyi cəmi -4,74 faiz təşkil edir ki, bu da məzənnə dəyişikliklərinin bankın maliyyə vəziyyətinə təsirini məhdudlaşdırır.
Faiz riski hesabatı isə bankın bütün əsas müddətlər üzrə müsbət faiz GAP-ına malik olduğunu göstərir. Faiz dərəcəsinə həssas aktivlər öhdəlikləri 150,6 milyon manat üstələyir. Faiz dərəcələrinin yüksəlməsi şəraitində bu struktur bankın faiz gəlirlərinə müsbət təsir göstərə bilər.
Əsas risklər
Hesabatın təhlili göstərir ki, AFB Bank üçün əsas risklər aşağıdakılardır:
- depozitlər üzrə faiz xərclərinin sürətlə artması və bunun xalis faiz marjasına təzyiq göstərməsi;
- əməliyyat xərclərinin gəlirlərdən daha sürətli artması;
- mənfəətin minimum səviyyəyə enməsi nəticəsində kapitalın daxili mənbələr hesabına artırılması imkanlarının zəifləməsi;
- kredit portfelinin yüksək templə böyüməsinin gələcəkdə problemli kreditlərin artması riskini yüksəltməsi.
Beləliklə, AFB Bankın 2026-cı ilin ilk yarısı üzrə nəticələri göstərir ki, bank biznes həcmini genişləndirsə də, bu genişlənmə hələlik mənfəətə çevrilməyib. Resursların bahalaşması, əməliyyat xərclərinin artması və ehtiyat ayırmaları xalis mənfəəti kəskin azaldıb.
Əgər ilin ikinci yarısında bank depozitlərin maya dəyərini aşağı sala, əməliyyat xərclərini optimallaşdıra və kredit portfelinin keyfiyyətini qoruya bilsə, gəlirlilik göstəricilərinin bərpası mümkündür. Əks halda, yüksək biznes artımı fonunda aşağı rentabellik AFB Bank üçün 2026-cı ilin əsas çağırışı olaraq qalacaq.