İnsanların əksəriyyəti qan qrupu haqqında yalnız qan köçürülməsi lazım olduqda düşünür. Lakin araşdırmalar göstərir ki, qan qrupu bəzi xəstəliklərin yaranma ehtimalı ilə də əlaqəli ola bilər.
Heftelik.az Lent.az-a istinadən xəbər verir ki, Tafts Universitetinin tədqiqatçıları genişmiqyaslı məlumatları təhlil edərək müəyyən qan qrupları ilə insult, ürək-damar xəstəlikləri və bəzi xərçəng növləri arasında statistik əlaqələr aşkarlayıblar.
Hansı qan qrupları var?
İnsanlarda dörd əsas qan qrupu mövcuddur: O (I), A (II), B (III) və AB (IV). Qan qrupları eritrositlərin səthində yerləşən xüsusi antigenlərin olub-olmamasına görə müəyyən edilir.
Qan qrupu genetik xüsusiyyətdir və insanın həyatı boyu dəyişmir. Alimlər qan qruplarını müəyyən edən genetik fərqlərin müxtəlif xəstəliklərin yaranma riskinə necə təsir göstərə biləcəyini araşdırırlar.
Ürək-damar xəstəlikləri
Amerika Ürək Assosiasiyasının məlumatlarına görə, A, B və AB qan qrupuna sahib şəxslərdə O qan qrupu ilə müqayisədə koronar ürək xəstəliyi ilə əlaqəli infarkt riskinin bir qədər yüksək olduğu müşahidə edilib.
Xüsusilə AB qan qrupuna sahib insanlarda riskin daha yüksək ola biləcəyi bildirilir. A, B və AB qan qrupları qanın laxtalanması ilə bağlı bəzi problemlərin yaranma ehtimalının artması ilə də əlaqələndirilir.
Bəzi araşdırmalar A qan qrupuna sahib insanların 60 yaşdan əvvəl insult keçirmə ehtimalının O qan qrupuna sahib şəxslərlə müqayisədə daha yüksək ola biləcəyini göstərib. Bunun səbəbləri tam müəyyən edilməsə də, alimlər qan qrupunu müəyyən edən genetik faktorların laxtalanma sisteminə təsir göstərə biləcəyini ehtimal edirlər.
Xərçəng
Araşdırmalarda A qan qrupuna sahib şəxslərdə bəzi mədə xərçəngi növlərinin riskinin daha yüksək olduğu müşahidə olunub.
Bu qan qrupuna sahib şəxslərdə mədədə xora və iltihaba səbəb ola bilən “Helicobacter pylori” bakteriyası ilə yoluxma ehtimalının da daha yüksək ola biləcəyi bildirilir. Uzunmüddətli infeksiya isə bəzi hallarda mədə xərçəngi riskini artıra bilər.
A, B və AB qan qrupları ilə mədəaltı vəzi, kolorektal və bəzi digər xərçəng növləri arasında da mümkün əlaqələr araşdırılıb. Lakin alimlər bu əlaqələrin səbəblərini hələ tam müəyyənləşdirməyiblər.
Malyariya
Laboratoriya tədqiqatlarında ağcaqanadların O qan qrupuna sahib insanlara daha çox meyl göstərə bildiyi müəyyən edilib. Maraqlıdır ki, eyni qan qrupunun ağır malyariyaya qarşı müəyyən qoruyucu təsirlə əlaqəli ola biləcəyi də müşahidə olunub.
COVID-19
Bəzi iri tədqiqatlarda O qan qrupuna sahib insanların COVID-19-un ağır nəticələri ilə qarşılaşma riskinin bir qədər aşağı olduğu müəyyən edilib. Bununla belə, qan qrupu xəstəliyin gedişini müəyyən edən əsas amil hesab edilmir.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, qan qrupu insanın hansı xəstəliyə tutulacağını əvvəlcədən müəyyən etmir. Söhbət yalnız müəyyən xəstəliklərlə statistik əlaqə və risk fərqlərindən gedir. Yaş, həyat tərzi, irsiyyət, qidalanma və digər sağlamlıq göstəriciləri xəstəlik riskinə daha ciddi təsir göstərə bilər.