Qan qrupu infarkt, insult və bəzi xərçəng növləri də daxil olmaqla təhlükəli xəstəliklərin yaranma riski ilə əlaqəli ola bilər. Lakin ABO sistemindəki dörd qan qrupundan birinin sağlamlıq baxımından müəyyən üstünlükləri ola bilər.
Heftelik.az Lent.zz-a istinadən xəbər verir ki, I (O) qan qrupu olan insanlarda qan laxtalarının əmələ gəlmə riski orta hesabla II (A), III (B) və IV (AB) qan qrupu olanlarla müqayisədə daha aşağıdır. Bu, bəzi ürək-damar ağırlaşmalarının ehtimalını azalda bilər. Lakin bu, I qan qrupu olan insanların mütləq digərlərindən daha uzun yaşayacağı anlamına gəlmir.
I qan qrupu niyə alimlərin diqqətini çəkib?
Mümkün izahlardan biri qanın laxtalanma xüsusiyyətləri ilə bağlıdır. I qan qrupu olan insanlarda adətən trombların yaranmasında iştirak edən von Villebrand faktoru və VIII faktorun səviyyəsi daha aşağı olur. Qanın laxtalanma sisteminin aktivliyi artdıqda qan laxtalarının yaranma ehtimalı da yüksəlir. Bu laxtalar damarları tıxaya və işemik insult, miokard infarktı kimi ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.
Bununla belə, I qan qrupu ürək-damar xəstəliklərindən tam qorunma təmin etmir. Bu xəstəliklərin yaranma ehtimalına yaş, arterial təzyiq, xolesterin səviyyəsi, siqaret çəkmə, fiziki aktivlik və irsi amillər də təsir göstərir.
Digər qan qrupları üçün hansı risklər var?
Bəzi araşdırmalarda II, III və IV qan qrupu olan insanlarda venoz tromboz riskinin I qan qrupu ilə müqayisədə daha yüksək olduğu müəyyən edilib. Elmi təhlillərdən birinin nəticələrinə görə, A, B və AB qan qrupları olan insanlarda venoz tromboemboliya ehtimalı O qan qrupu olanlarla müqayisədə təxminən 1,8 dəfə yüksək ola bilər.
Bununla yanaşı, qan qrupu ilə infarkt və işemik insult arasındakı əlaqənin daha zəif olduğu, ayrı-ayrı tədqiqatların nəticələrinin isə bir-birindən fərqləndiyi bildirilir. Müəyyən qan qrupunun insanın mütləq diabetə, onkoloji xəstəliklərə və ya tez-tez infeksiyalara yoluxmasına səbəb olduğu barədə fikirlərin kifayət qədər elmi əsası yoxdur. Hətta müəyyən xəstəliklə statistik əlaqə aşkar edilirsə belə, bu, həmin şəxsin mütləq o xəstəliklə qarşılaşacağı demək deyil.
Qan qrupuna görə ömür uzunluğunu proqnozlaşdırmaq mümkündürmü?
Qan qrupu orqanizmin irsi xüsusiyyətidir, lakin təkcə bu göstəriciyə əsasən insanın neçə il yaşayacağını müəyyən etmək mümkün deyil. Məsələn, reanimasiya şöbələrində müalicə alan 29 512 pasiyentin iştirak etdiyi araşdırmada I qan qrupu olanlarla digər qan qruplarına sahib insanlar arasında ölüm göstəricilərində statistik baxımdan əhəmiyyətli fərq aşkar edilməyib.